Kaptan Ahab sahneye demir attı

Herman Melville’in kült eseri Moby Dick, İBB Kent Tiyatroları sahnesinde. Yönetmen Seza Güneş, oyunun bir saatlik Moby Dick anlatımı olduğunu belirtiyor ve karakterleri olduğu gibi yansıtmaya çalıştıklarını vurguluyor.

Kaptan Ahab sahneye demir attı

Eda Köprü Yılmayan

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Büyük Kasaba Tiyatroları bu sezon Herman Melville’in sonsuz eseri Moby Dick’i sahneye taşıyor. İngiliz film ve tiyatro oyuncusu Sebastian Armesto’nun romandan uyarladığı eser tek perde olarak sahneleniyor. Zeynep Aksoy’un çevirdiği, Seza Güneş’in yönettiği Moby Dick’in oyuncu kadrosunda; Arda Alpkıray, Berna Demirer, Cem Baza, Deran Özgen, Direnç Dedeoğlu, Elif Verit, Hakan Örge ve Pınar Pamuk var. Oyunun dramaturgisini Hande Ören, müziğini Uskan Çelebi, sahne ve kostüm tasarımını Almila Altunsoy, ışık tasarımını Özcan Çelik, efekt tasarımını Yiğit Can Efe, koreografisini İbrahim Ulutaş yapıyor.

Oyun tek perdede dev bir eseri anlatmaya çalışıyor. Tadı damağınızda kalacak oyunda Kaptan Ahab’ın iç hesaplaşmalarını, Moby Dick’e duyduğu kinin belli başlı sebebinin yalnızca ondan öç elde etmek değil, evrendeki tüm kötülüğün, toplumdaki, doğadaki, insanların içindeki kötülüğün bir timsali haline gelişini Melville okuyucuları olarak sahnede daha fazla görmeyi isterdik. Olağan bir eserin sahneye taşınmasındaki zorluğu Moby Dick’in yönetmeni Seza Güneş’e sorduk.

Bildiğimiz kadarıyla Moby Dick Türkiye’de daha önce sahnelenmedi. Oyunu sahnelemeye nasıl karar verdiniz?
Bir intibak metin sahneliyoruz. Sebastian Armesto’nun uyarladığı bir tekst. İlk kez Amerika’da sonradan İngiltere’de oynanmış. Moby Dick romanını uyarlamaya girişmedik, bir adaptasyon üzerinden yola çıktık. Kitabı okumuştum sonradan baştan okudum. Karakterler üstüne çalıştık. İki, üç hafta dramaturgi çalışması yaptık. Çünkü gerçekçi psikolojik bir roman. Melville, Shakespeare’den etkilenen bir yazan. Sahnelemeye giderken romandan da faydalandık.

OYUNCULARI HÜR BIRAKMAYI SEVİYORUM

Kaptan Ahab’ın hırsını, hesaplaşmasını sahnede daha çok görmeyi isterdik. Yetersiz kaldığını düşündüğünüz şeyler oldu mu?
Moby Dick 735 sayfalık bir roman. Romanı okuduğunuzda karakterleri içe doğru inceleyebiliyorsunuz. Kaptan Ahab’ın bölümlerinde ara sıra repliklerin altını çizip açma gereği duyduk. Bazı yerleri kısalttık fakat kısalttığımız yerler Ahab’la ilgili olmayan yerlerdi. Kaptan Ahab eksende duran bir karakter. Hikâyeyi Ishmael anlatıyor lakin anlatılan Ahab’ın hikâyesi. Tabii oysa romandan faydalandık lakin adaptasyon olduğu için sınırlarımız vardı. O sınırlar dahilinde hareket etmek durumundaydık.

Oyuncuları sahnede özgürlük bırakmayı seviyorum. Onların karaktere yaklaşımı, rolü ele alış biçimi kayda değer. Birkaç hafta yalnızca buna çalıştık. Oyun bir saatlik bir Moby Dick anlatımı oldu. Romandan uyarlanan filmler var. Oyunda bazı şeyler beceriksiz görülebilir. Oyunu bir saate indirgemiş olsak da karakterleri olduğu gibi tutmaya çalıştık. Kaptan Ahab’ın spot olacak replikleri var. “Görünen her şey bir maskedir. Reel benlikler o maskelerin ardında gizlidir” gibi. Melville’in romanda okura fısıldadığı şeyler. Bunları Ahab’da belirginleştirmeye çalıştım. Kaptan Ahab iyinin ve kötünün içinde eridiği bir karakter. Daha içe doğru bir tahlil yapılabilirdi ama metnin sınırlarına alt kalmamız gerekiyordu.

Oyun kaç yaşından itibaren izlenebilir?
Moby Dick bir yetişkin oyunu. Türkiye’de isminden kaynaklı çocuklara karşın gibi algılanıyor lakin o kadar yok. Derin bir felsefesi olan bir roman. Konu itibarıyla da balina avcılığı olduğu için içinde vahşet de barındırıyor. Fazla ufak yaştaki çocukların izlemesini önermiyorum ama 13 yaş sonrası için ufuk açıcı da olabilir.

Seyirci oyuna kendini kolaylıkla kaptırabilir. Denizdeymişçesine salona kuş sesleri ve dalga sesleri yayılıyor. Dekorda nelere uyarı edildi?
Tekstte “Tiyatro ekibi bir tiyatroda bulunabilecek objelerle sahnededir” diye yazılıydı. Süsleme konusunda biz de bunu baz alarak yola çıktık. Tiyatroda bulunabilecek eşyaları dönüştürerek bir atmosfer yaratmaya çalıştık. Portmanto askı bir sonraki sahnede gemide kullanılan bir bocurgat olabiliyor. Bilhassa mim yoluyla manzara gereği duydum. Mesela zıpkın ve halat göstermek istemedim, var olan eşyaları dönüşüm yoluna gittik.

Yorum yapın