İhale istediğime gitsin teklifi

Kamu İhale Kanunu’nda değiştirme yapan önerge Saray’dan vize bekliyor. “Reform” diye sunulan öneri, iddia edilenlerin tersine kamu ihalelerinin istenilene verilmesini sağlayıcı yeni hükümler ve daha az yoklama içeriyor.

İhale istediğime gitsin teklifi

Nurcan GÖKDEMİR

AKP iktidarlarının halk kaynaklarının belirlenmiş çevrelere peşkeş çekme aracına dönüşen istisnaların azaltılması ve ihale süreçlerinin teftiş altına alınması için yapılacağı açıklanan Ulus İhale Kanunu (KİK) değişikliği TBMM’ye sunulmak için Saray’ın onayını bekliyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan önerge, istisnaları eksilmek bir yandan büyük projelerin ihalelerinin denetimden kaçırılmasını ve yeni istisnalar tanınarak peşkeş çekilmesini kolaylaştırıcı düzenlemeler içeriyor.

2002 yılından bu yana 200’e yakın kez değiştirilen ve her değişiklikle iktidarın kendisine yakın sermaye çevrelerini daha basit fonlamasına ihtimal karşılayan KİK’te reform özelliğinde şansın dönmesi yapılacağı ve yasama yılının başlaması ile TBMM’ye sunulacağı açıklandı. İlgili kurumların görüşüne açılan teklife son şekli verildi, oysa hala TBMM’ye sevk edilmedi.

Eskiz metin, açıklamaların aksine ulus ihalelerinin denetimini daha da azaltan ve istenilen şirketlere verilmesini daha kolaylaştırıcı bir yapının kurulmasını öngörüyor.

İktidarın halk ihale düzenini istediği gibi yürütmesini sağlayacak düzenlemelerden bazıları şöyle:

ELASTIK YÖNTEMLER: Enerji, su, ulaştırma ve telekomünikasyon sektörlerindeki alımların “Sektörel Millet Alımları Kanunu” çerçevesinde düzenlenmesi öngörülüyor. Bu sektörlerdeki alımlar için “daha esnek yöntemler gerektiği” şeklindeki gerekçe , istisnaların artacağını ve denetimin daha da olanaksız ışık halkası getirileceğini gösteriyor.

ÖNCEDEN MÜDAHALE ETME: Alımlarda, adayların yeterliklerinin tespit edilmesi amacıyla temel ilkelere uygun olarak EKAP üzerinden sertifikasyon sistemi kurulması öngörülüyor. Halk teşebbüslerinin yanı sıra özel hukuk tüzel kişilerinin de bu alanda faaliyet göstermesine olanak sağlanacak. Bu da tatminkarlık tespitinin gerçekçi yapılmaması, istenilmeyen şirketlerin ihalelere girmesi engellenerek rekabetin ortadan kaldırılmasına niçin olacak.

CUMHURBAŞKANI’NA YETKİ: Alfabenin tüm harflerini tüketerek çift harfe geçilen istisnalar zarfında Cumhurbaşkanı’na yetki veriliyor. Cumhurbaşkanı tarafından karar bahşedilen mülk alımları da istisna zarfında yapılabilecek.

YENİ İSTİSNALAR: Mevcut yasanın olağanüstü durumlarda pazarlıkla alım yapılmasına ihtimal karşılayan ama istismar edilerek etki alanı sürekli genişleyen 21/b maddesine yeni hükümler ekleniyor. “Özellikli işler” denilerek hemen hemen bütün alımların yapılmasına kapı açan hüküm kaldırılıyor. Ancak “Ulus teşebbüsünün kusurundan kaynaklanmayan”, “Evvelden öngörülmesi muhtemel olmayan” durumlar için yeni istisnalar sağlanıyor.

Bu alımların idarenin belirlediği “asgari üç namzet”la pazarlıkla yapılması millet ihalelerinin muhakkak adreslere gitmesi uygulamasının süreceğini gösteriyor.

ÖZELLİKLİ YERİNE EŞSIZ: Pazarlıkla alımlarda en büyük istismar arabulucu olan “özellikli işler” kaldırılıyor ama yeni istismarlara yol açacak “benzersiz nitelikte işler” istisnası getiriliyor ve bu işler açıkça tanımlanmıyor.

REKABETÇİ MÜZAKERE USULÜ: Özgün nitelikle alımlarda “tatmin edici bulunan adaylarla” ihtiyacı en uygun olarak karşılayacak yöntemin belirlenmesi için görüşme yapılacak. Herhangi bir adaya fayda sağlayacak bilgilerin yöneticilik göre aktarılmaması yasaklanıyor ama bunu güvence altına bir hükme metinde yer verilmiyor.

19 MİLYONLUK İHALELER PAZARLIKLA: Yaklaşık 19 milyon TL’lik dev ihalelerin pazarlıkla verilmesinin yolu açılıyor.

YENİLİKÇİ İŞBİRLİĞİ: Kamunun ihtiyacını piyasada mevcut olan çözümlerle karşılayamaması sebebiyle bir ya da ansızın pozitif istekli ile işbirliği yapılarak yenilikçi bir mal, hizmet ya da yapım işinin geliştirilmesi yeni bir yöntem olarak öngörülüyor.

İHALESİZ BILGIN: Evvelden öngörülemeyen ve anlık olarak ortaya meydana çıkan ihtiyaçların aracısız tedarik ile 36 ay vakit ile karşılanmasına olanak sağlanıyor. Bu da üç sene gibi uzun süreye yayılan bir fazla işin ihalesiz şekilde istenilenlere aracısız olarak gördürülmesinin önünü açıyor.

Yorum yapın