Gelecekteki kalkınma için bir katalizör olarak Azerbaycan’da enerji sektörü reformları


Günümüzde enerji kaynakları ekonomik büyümenin, siyasi ve sosyal istikrarın temel unsurlarından biridir. Shahmar Hajiyev, enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi, enerji açısından zengin bölgelere erişimin sağlanması ve enerji kaynaklarının küresel enerji piyasalarına güvenli bir şekilde ihraç edilmesinin sağlanması, enerji üreticilerinin ve tüketicilerinin en önemli hedeflerinden biridir – yazıyor.

Bu doğrultuda Azerbaycan Cumhuriyeti’nin ekonomik kalkınması ve sosyal istikrarı için enerji kaynakları da belirleyici bir faktördür. Enerji gelirleri, ülkenin sosyo-politik ve ekonomik büyümesinde çok önemli bir rol oynadı. Ham petrol ve doğal gaz ihracatından elde edilen devasa gelirleri kullanan ülke, ekonominin diğer sektörlerini geliştirdi ve en önemlisi, enerji kazancını beşeri sermayeye yatırdı.

COVID-19 salgını ve Ukrayna ile Rusya arasında devam eden savaş, küresel enerji sektörüne de zarar verdi. Belki de Azerbaycan ekonomisi de enerji kaynakları ticaretinden elde edilen gelirlere dayanmaktadır, bu nedenle enerji gelirlerinin tahsisinin etkinliği, makroekonomik kalkınma ve ekonomik istikrar her zaman gündemin üst sıralarında yer almaktadır. Örneğin, Azerbaycan’ın reel GSYİH’sı 2021’de yüzde 5,6 arttı. Petrol ve gaz ihracatı toplam ticaretteki payı yüzde 87,78, enerji gelirlerinin GSYİH içindeki payı ise yüzde 35 düzeyindeydi. Ayrıca, göreEkonomi BakanınaMikayil Jabbarov- “Sınai potansiyelinin verimli kullanılması sonucunda petrol ve gaz dışı sanayide sanayi ürünleri üretimi 2022 yılının ilk iki ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20,8 arttı”.

Bugüne kadar, Azerbaycan’ın enerji politikası enerji sektörünün modernleştirilmesini, politika araçlarını ve düzenleyici çerçeveyi hızla değişen enerji piyasasına uyarlamayı hedefliyor. Bu bağlamda, Azerbaycan’ın enerji stratejisinin temel amacı, enerji sektörünü optimize etmek ve güvenilir bir enerji tedarik sistemi sağlamaktır. Avrupa’nın karbondan arındırma çabasında doğalgazın geleceği başta olmak üzere küresel enerji piyasalarındaki gelişmelerin Azerbaycan’ın ortaklarıyla olan enerji ilişkilerini etkileyeceğinin altı çizilmelidir.

Azerbaycan’ın, ülkedeki petrol ürünlerinin arz güvenliğini ve kalitesini iyileştirmek için enerji sisteminde reformlara başlamış olması dikkat çekicidir. Şu anda Bakü’nün ana petrol rafinerisi olan Haydar Aliyev Bakü Petrol Rafinerisi’nin modernizasyon ve rekonstrüksiyon çalışmalarında büyük yatırımlardan biri yapılıyor. burafineriAzerbaycan ham petrolünün 24 kalitesinden 21’ini ve otomotiv benzini, havacılık gazyağı, dizel yakıtı, siyah petrol, petrol koku ve diğerleri dahil olmak üzere 15 farklı petrol ürününü işliyor. Petrol ürünleri talebindeki büyüme, büyük ölçüde ülkenin inşaat ve ulaştırma sektörlerindeki büyümeden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle modernizasyon rafineri Tesisin üretim kapasitesini yılda 6 milyon tondan 7,5 milyon tona çıkarmayı, artan talebi karşılamayı, Euro 5 kalitesinde otomotiv nakliye yakıtları üretmeyi, ihracat potansiyelini artırmayı ve buna bağlı çevre kirliliğini azaltmayı hedefliyor. Petrol ürünlerinin kalitesinin iyileştirilmesi, ülke arz güvenliğini sağladığı için üretim ve talep açısından oldukça önemlidir.

Azerbaycan’ın enerji reformlarının kilit unsurlarından biri de yeşil enerjinin geliştirilmesidir. Son yıllarda ülke, yeşil enerji bölgelerinin oluşturulması ve kademeli dekarbonizasyon süreci yoluyla enerji sektöründe sürdürülebilir kalkınmaya başlamıştır. Azerbaycan’da yenilenebilir enerji üretiminin yenilenebilir enerji kaynaklarından daha fazla elektrik üreterek sürdürülebilir bir enerji geleceğini desteklemeyi amaçladığının altı çizilmelidir. Bu süreç, elektrik üretiminde doğalgaz kullanımını azaltmak için önemli bir hedef olacaktır. 2021’deelektrikyenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen üretim, toplam üretimin yüzde 5,8’ini oluşturuyor. Yenilenebilir kaynakların elektrik üretimindeki payının arttırılması, ülkedeki sera gazı emisyonlarını da azaltacaktır. Son dönemde Suudi Arabistan’ın ACWA Power ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Masdar enerji şirketleri ile iki önemli yenilenebilir enerji projesi imzalandı. Masdar tarafından inşa edilecek 230 MW’lık güneş enerjisi santrali ve ACWA Power tarafından inşa edilecek 240 MW’lık Khizi-Absheron Rüzgar Santrali, ülkenin sürdürülebilir enerji geleceğine destek olacak. Enerji Bakanı Perviz Shahbazov’a göre, “Azerbaycan’ın önümüzdeki on yıl içinde yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygın kullanımı yoluyla bir “yeşil büyüme” ülkesine dönüştürülmesi, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından sosyo-ekonomik istikrarı sağlayacak ulusal önceliklerden biri olarak tanımlandı. -ekonomik gelişme. Bakü ve Abşeron ilçelerinde kurulacak güneş enerjisi santrali yılda yaklaşık 500 milyon kWh elektrik üretecek, 110 milyon metreküp doğalgaz tasarrufu sağlayacak, karbon salınımını 200.000 ton azaltacak, yeni istihdam yaratacak ve diğer yatırımcıları yeni projelere çekecek” dedi. Bu iki proje, yenilenebilir enerji kaynaklarının ülkenin enerji sistemindeki payının 2030 yılına kadar yüzde 30’a çıkarılmasında önemli bir rol oynayacak.

Ayrıca Azerbaycan, Karabağ’da “yeşil enerji bölgeleri” geliştirme planları üzerinde aktif olarak çalışıyor. 44 gün süren savaşın ardından Karabağ’ın kurtarılmasının ardından Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Karabağ ve Doğu Zengezur ekonomik bölgelerini yeşil enerji bölgesi ilan etti. Fikir, Azerbaycan’ın özgürleştirilmiş topraklarında inşa ettiği “akıllı şehir ve köylere” elektrik sağlayacak bölgenin yenilenebilir enerji potansiyelini geliştirmektir. Yukarıda bahsedilenlerin tümü, Azerbaycan’ın enerji tedarik sisteminin omurgasını oluşturmayı hedeflediğini göstermektedir. Azerbaycan, “Yeşil Enerji Koridoru” aracılığıyla Avrupa’ya elektrik ihraç etmeyi amaçladığından, bu, ülkenin gelecekte elektrik ihracat potansiyelini artıracaktır.

Son olarak, Azerbaycan hükümeti, çoğunlukla SOCAR olarak bilinen Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi’nin yapısal reform sürecini başlattı. Şirket, ülkenin sosyo-ekonomik hayatında önemli bir rol oynamaktadır ve Azerbaycan hükümetinin yabancı ortaklarla imzaladığı tüm enerji projelerine katılmıştır. 23 Ocak 2021’de Cumhurbaşkanı İlham Aliyev imza attı. bir kararname “Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi’nin yönetiminin iyileştirilmesine yönelik tedbirler hakkında”. SOCAR’ın genel yönetimini ve işleyişini denetleme kararnamesine göre, SOCAR’ın Denetleme Kurulu’nu kurmak. Denetleme Kurulu, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından atanan ve görevden alınan Başkan dahil yedi üyeden oluşur. SOCAR Denetleme Kurulu, diğerlerinin yanı sıra, Şirketin uzun vadeli kalkınma stratejisini, maliyet ve gelir tahminlerini onaylamaya ve uygulanmasını izlemeye yetkilidir. SOCAR’ın eski başkanı Rovnag Abdullayev’in Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından ekonomi bakan yardımcılığına aday gösterildiğini ve Rovshan Necef’in de ekonomi bakan yardımcılığına atandığını belirtmekte fayda var. Birinci Başkan Yardımcısı Şirketin. SOCAR Başkanının atanmasına kadar, bu görevin geçici olarak yerine getirilmesi Birinci Başkan Yardımcısına aittir. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, uluslararası konferansta yaptığı konuşmada SOCAR’daki reformlara değindi.Güney Kafkasya: Kalkınma ve İşbirliği”. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, “yeni yönetim altında SOCAR sonunda şeffaf bir uluslararası enerji şirketi haline gelecek” dedi.

Özetle, Azerbaycan enerji sektöründe zorlukların üstesinden gelmek ve sürdürülebilir bir enerji geleceğini desteklemek için önemli reformlar başlattı. Bu arada, farklı analizler, doğal gazın geçiş döneminde önemli bir rol oynayacağını, dolayısıyla Azerbaycan’ın enerji sektöründeki tüm reformların gelecekte ülkenin ihracat kapasitesini artıracağını öne sürüyor. Ayrıca Azerbaycan, Hazar enerji kaynaklarını Batı enerji pazarlarına ihraç ederek bölgede bir “enerji merkezi” olarak önemli bir rol oynayabilir. Ayrıca Azerbaycan yenilenebilir enerji kaynaklarını destekleyerek elektrik üretiminde doğal gaz ve yenilenebilir enerji kullanımını başarılı bir şekilde dengeleyecektir. Bu, elektrik üretimi ve ihracatı için yeni fırsatlar yaratacaktır. Kısaca, enerji kaynakları Azerbaycan’ın ana ihracatını oluşturmaya devam edecek, bu nedenle önümüzdeki on yıllarda ülkenin enerji sektörü için tüm yapısal ve organizasyonel reformların yanı sıra yenilikler de önemlidir.

Shahmar Hajiyev Uluslararası İlişkiler Analiz Merkezi’nde Öncü Uzmandır.

Gelecekteki kalkınma için bir katalizör olarak Azerbaycan'da enerji sektörü reformları 3


Kaynak : https://www.eureporter.co/world/azerbaijan-world/2022/05/27/energy-sector-reforms-in-azerbaijan-as-a-catalyst-for-future-development/

Yorum yapın

SMM Panel PDF Kitap indir